1. Bệnh xì mủ gốc là gì?
Bệnh xì mủ gốc là một trong những bệnh nguy hiểm nhất trên cây sầu riêng, thường bùng phát mạnh vào mùa mưa do độ ẩm cao và đất thoát nước kém. Nếu không phát hiện và xử lý kịp thời, bệnh có thể làm cây suy kiệt, giảm năng suất, thậm chí chết cây.
Tác nhân gây bệnh chủ yếu là nấm Phytophthora ., tồn tại trong đất và lây lan qua nước mưa, dụng cụ làm vườn hoặc cây giống mang mầm bệnh.
2. Nguyên nhân khiến bệnh phát triển mạnh
Mùa mưa tạo điều kiện lý tưởng để nấm gây bệnh phát triển. Một số nguyên nhân phổ biến gồm:
Đất bị úng nước
Đất giữ nước lâu làm bộ rễ thiếu oxy, tạo điều kiện cho nấm tấn công phần cổ rễ và gốc cây.
Vườn có độ ẩm cao
Tán cây rậm rạp, ít thông thoáng khiến thân cây luôn ẩm ướt, làm tăng nguy cơ nhiễm bệnh.
Vết thương cơ giới
Các vết cắt khi tỉa cành, làm cỏ hoặc côn trùng gây hại tạo cửa ngõ để nấm xâm nhập.
Bón phân mất cân đối
Lạm dụng phân đạm khiến mô cây mềm, sức đề kháng giảm, dễ nhiễm bệnh hơn.
3. Dấu hiệu nhận biết bệnh xì mủ gốc
Bà con nên kiểm tra vườn thường xuyên để phát hiện sớm các triệu chứng:
- Vỏ thân gần gốc xuất hiện vết thâm màu nâu đen.
- Có dịch nhựa màu nâu hoặc đen chảy ra từ thân.
- Phần vỏ bị bệnh mềm, dễ bong tróc.
- Lá vàng, rụng nhiều, cành khô dần.
- Cây sinh trưởng chậm, ra đọt yếu, trái dễ rụng.
Khi bóc lớp vỏ bị bệnh sẽ thấy phần gỗ bên trong chuyển màu nâu và có mùi hôi
4. Tác hại của bệnh xì mủ gốc
Nếu không xử lý kịp thời, bệnh sẽ lan rộng xuống rễ và lên thân cây, gây nhiều hậu quả:
- Bộ rễ bị hư hại, giảm khả năng hút nước và dinh dưỡng.
- Cây suy yếu, giảm khả năng ra hoa và nuôi trái.
- Trái nhỏ, chất lượng kém, giảm năng suất.
- Cây có thể chết sau một vài tháng nếu bệnh nặng.
Đối với những vườn trồng mật độ cao, bệnh còn có khả năng lây lan rất nhanh sau các trận mưa lớn.
5. Biện pháp phòng ngừa hiệu quả
Thiết kế hệ thống thoát nước tốt
Đây là biện pháp quan trọng nhất. Mương thoát nước cần được nạo vét thường xuyên để hạn chế ngập úng quanh vùng rễ.
Cắt tỉa tạo tán thông thoáng
Loại bỏ cành sâu bệnh, cành vô hiệu giúp giảm độ ẩm trong tán và hạn chế sự phát triển của nấm bệnh.
Bón phân cân đối
Tăng cường phân hữu cơ hoai mục, bổ sung canxi, silic và kali giúp vỏ cây cứng cáp, tăng sức đề kháng.
Không làm tổn thương gốc
Hạn chế cuốc xới sát gốc và cẩn thận khi sử dụng máy cắt cỏ để tránh tạo vết thương.
Kiểm tra vườn sau mỗi trận mưa
Việc phát hiện sớm sẽ giúp xử lý ngay từ khi bệnh mới xuất hiện, giảm chi phí và hạn chế thiệt hại.
6. Cách xử lý khi cây mới chớm bệnh
Nếu phát hiện vết bệnh nhỏ, bà con nên:
- Dùng dao sạch cạo bỏ toàn bộ phần vỏ bị bệnh.
- Để khô bề mặt trước khi xử lý thuốc.
- Sử dụng thuốc đặc trị nấm Phytophthora theo đúng hướng dẫn của nhà sản xuất.
- Phun hoặc tưới kết hợp vùng rễ nhằm hạn chế nguồn bệnh trong đất.
- Bổ sung phân bón giúp cây nhanh phục hồi sau xử lý.
Không nên xử lý khi trời đang mưa vì hiệu quả thuốc sẽ giảm đáng kể.
7. Những sai lầm cần tránh
Nhiều nhà vườn khiến bệnh tái phát do:
- Chỉ phun thuốc trên thân mà không xử lý vùng rễ.
- Không cải tạo hệ thống thoát nước.
- Bón quá nhiều đạm sau khi cây bệnh.
- Không tiêu hủy phần vỏ bệnh sau khi cạo.
- Không vệ sinh dụng cụ cắt tỉa.
Khắc phục đồng thời cả nguyên nhân và nguồn bệnh sẽ giúp hạn chế tái nhiễm.
8. Kết luận
Bệnh xì mủ gốc là mối đe dọa lớn đối với vườn sầu riêng trong mùa mưa. Tuy nhiên, nếu chủ động thoát nước tốt, chăm sóc cân đối, kiểm tra vườn thường xuyên và xử lý ngay từ giai đoạn đầu, bà con hoàn toàn có thể kiểm soát bệnh hiệu quả, bảo vệ năng suất và kéo dài tuổi thọ vườn cây.
0 nhận xét